ઉત્તર ભારતમાં ફરી એકવાર શક્તિશાળી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સક્રિય બનતા સમગ્ર ઉત્તર પટ્ટામાં હવામાનમાં મોટા પાયે ફેરફાર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જાણીતા વેધર એનાલીસ્ટ અશોકભાઈ પટેલની આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં ઉત્તર ભારતના પર્વતીય વિસ્તારોમાં ભારે હિમવર્ષા, જ્યારે મેદાની વિસ્તારોમાં વરસાદ અને તાપમાનમાં ઘટાડો નોંધાશે. તેની સીધી અને પરોક્ષ અસર ગુજરાત, ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં પણ અનુભવાશે, જ્યાં 24 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન ઠંડીનો વધુ એક સારો અને અસરકારક રાઉન્ડ જોવા મળી શકે છે.
ઉત્તર ભારતમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસર
વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ એ પશ્ચિમ તરફથી આવતી હવામાન પ્રણાલીઓ છે, જે મુખ્યત્વે મધ્ય એશિયા અને મિડલ ઈસ્ટમાંથી ઉદ્ભવીને ભારતના ઉત્તર ભાગમાં પ્રવેશે છે. જાન્યુઆરી અને ફેબ્રુઆરી મહિનામાં આવી સિસ્ટમો ખાસ કરીને વધુ સક્રિય હોય છે. અશોકભાઈ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, 20 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન ઉત્તર ભારત પર ઉપર ઉપરી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસર જોવા મળશે, જેમાંથી બે સિસ્ટમો ખાસ કરીને ખૂબ શક્તિશાળી રહેશે.
આ શક્તિશાળી સિસ્ટમોની અસરથી જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ જેવા પર્વતીય રાજ્યોમાં જોરદાર હિમવર્ષાની શક્યતા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં એક જ સિસ્ટમ દરમિયાન 10 થી 50 સેન્ટીમીટર સુધી હિમવર્ષા નોંધાઈ શકે છે, જ્યારે ભારે હિમવર્ષાવાળા વિસ્તારોમાં કુલ હિમવર્ષા 100 સેન્ટીમીટર કરતાં વધુ પણ થઈ શકે છે. આવી ભારે હિમવર્ષા પર્વતીય રસ્તાઓ બંધ થવા, વીજ પુરવઠામાં ખલેલ અને દૈનિક જનજીવનને અસર પહોંચાડવાની સંભાવના ધરાવે છે.
ઉત્તર ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા
પર્વતીય વિસ્તારોની સાથે સાથે વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસર ઉત્તર ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં પણ અનુભવાશે. પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી, પશ્ચિમ ઉત્તર પ્રદેશ અને રાજસ્થાનના કેટલાક ભાગોમાં હળવો થી મધ્યમ વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. ક્યાંક ક્યાંક ભારે વરસાદની શક્યતા પણ નકારી શકાતી નથી.
આ વરસાદ રવિ પાકો માટે લાભદાયક સાબિત થઈ શકે છે, ખાસ કરીને ઘઉં, સરસવ અને ચણાના પાક માટે જમીનમાં ભેજ જાળવવામાં મદદરૂપ થશે. જો કે, અતિશય વરસાદ અથવા તીવ્ર પવનના કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં પાકને નુકસાન થવાની શક્યતા પણ રહે છે, તેથી ખેડૂતોને સાવચેતી રાખવાની જરૂર રહેશે.
ગુજરાત પર વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સની અસર
જ્યારે વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ સીધા ઉત્તર ભારતમાં અસર કરે છે, ત્યારે તેની પરોક્ષ અસર ગુજરાત જેવા પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતના રાજ્યોમાં પણ જોવા મળે છે. અશોકભાઈ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, 24 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન સૌરાષ્ટ્ર, કચ્છ અને સમગ્ર ગુજરાતમાં ઠંડીનો વધુ એક સારો રાઉન્ડ આવવાની શક્યતા છે.
આ સમયગાળા દરમિયાન લઘુત્તમ તાપમાનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે અને ઘણા વિસ્તારોમાં તાપમાન ફરી એકવાર સિંગલ ડિજિટમાં પહોંચી શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છમાં ઠંડીની તીવ્રતા વધુ અનુભવાશે.
ગુજરાતમાં લઘુત્તમ તાપમાન
વેધર એનાલીસ્ટ અશોકભાઈ પટેલે ગુજરાત માટે લઘુત્તમ તાપમાનના નોર્મલ વિશે વિગતવાર માહિતી આપી છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છમાં લઘુત્તમ તાપમાન 10 થી 11 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે હોય તો તેને નોર્મલ ગણવામાં આવે છે. જ્યારે ગુજરાતના બાકીના વિસ્તારોમાં 12 થી 13 ડિગ્રી સેલ્સિયસ લઘુત્તમ તાપમાન નોર્મલ માનવામાં આવે છે.
20 જાન્યુઆરીના રોજ ગુજરાતના ઘણા વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય અથવા સામાન્ય કરતાં વધુ નોંધાયું છે. જોકે, પોરબંદરમાં લઘુત્તમ તાપમાન 11 ડિગ્રી સેલ્સિયસ નોંધાયું છે, જે તેના નોર્મલ કરતાં લગભગ 2.5 ડિગ્રી ઓછું છે, એટલે ત્યાં ઠંડીની અસર વધુ અનુભવી શકાય છે.
આજ 20 જાન્યુઆરી ગુજરાત લઘુત્તમ તાપમાન
ગુજરાતમાં 20 જાન્યુઆરીના રોજ નોંધાયેલા લઘુત્તમ તાપમાનના આંકડા ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાં અલગ અલગ સ્થિતિ દર્શાવે છે:
- અમદાવાદ: 13.3 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 1.4 ડિગ્રી વધુ)
- વડોદરા: 12.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.7 ડિગ્રી ઓછું)
- ભુજ: 14.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં લગભગ 4 ડિગ્રી વધુ)
- રાજકોટ: 11.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.9 ડિગ્રી ઓછું)
- ડીસા: 11.9 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 2.4 ડિગ્રી વધુ)
- અમરેલી: 11.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.2 ડિગ્રી ઓછું)
આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે હાલ માટે કેટલાક વિસ્તારોમાં ઠંડી થોડી ઓછી છે, જ્યારે કેટલાક વિસ્તારોમાં નોર્મલથી નીચે તાપમાન નોંધાઈ રહ્યું છે.
અશોકભાઈ પટેલની આગાહી: 20 થી 27 જાન્યુઆરી
અશોકભાઈ પટેલની આગાહી મુજબ, 20 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન લઘુત્તમ તાપમાનમાં વધુ વધારો થવાની શક્યતા છે. આ સમયગાળા દરમિયાન તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહી શકે છે, જેના કારણે લોકોને થોડી રાહત અનુભવાશે.
આ વધારાના તાપમાન પાછળનું મુખ્ય કારણ પવનની દિશામાં ફેરફાર અને ઉત્તર ભારત તરફથી આવતી ઠંડી હવાના પ્રવાહમાં તાત્કાલિક ઘટાડો છે. જોકે, આ સ્થિતિ લાંબા સમય સુધી રહેવાની નથી.
24 જાન્યુઆરીથી તાપમાનની સ્થિતિ
24 જાન્યુઆરી આસપાસ સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર જોવા મળી શકે છે. શક્તિશાળી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સના પ્રભાવને કારણે ઉત્તર તરફથી ઠંડી હવાના પ્રવાહ ફરી સક્રિય થશે, જેના પરિણામે ગુજરાતમાં લઘુત્તમ તાપમાનમાં અંદાજે 4 થી 6 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે.
આ ઘટાડા પછી, 27 જાન્યુઆરી સુધી લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું રહેવાની સંભાવના છે. આ સમયગાળો ખાસ કરીને ઠંડી માટે સંવેદનશીલ ગણાશે.
24 થી 27 જાન્યુઆરી હવામાનની સ્થિતિ
24 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન ગુજરાતના અનેક કેન્દ્રોમાં ફરી એકવાર લઘુત્તમ તાપમાન 10 ડિગ્રી સેલ્સિયસથી નીચે જવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારો, ખુલ્લા મેદાનો અને ઓછી વસતી ધરાવતા વિસ્તારોમાં ઠંડી વધુ અનુભવાશે.
સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છમાં રાત્રીના સમયે તીવ્ર ઠંડી, જ્યારે વહેલી સવારે ઠંડા પવન અને ઝાકળની અસર જોવા મળી શકે છે. આ સ્થિતિ વૃદ્ધો, બાળકો અને બીમાર વ્યક્તિઓ માટે ખાસ ધ્યાન રાખવાની રહેશે.
23 જાન્યુઆરીએ ઝાકળની શક્યતા
અશોકભાઈ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, 23 જાન્યુઆરીના રોજ ગુજરાત રાજ્યના કેટલાક વિસ્તારોમાં ઝાકળ પડવાની શક્યતા છે. ઝાકળ સામાન્ય રીતે શાંત પવન, સ્વચ્છ આકાશ અને ઊંચી ભેજવાળી સ્થિતિમાં જોવા મળે છે.
ઝાકળના કારણે વહેલી સવારે દૃશ્યતા ઘટી શકે છે, જેના કારણે વાહનચાલકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની જરૂર રહેશે. ખાસ કરીને હાઈવે અને ગ્રામ્ય માર્ગો પર અકસ્માતની શક્યતા વધી શકે છે.
ગુજરાતમાં પવનની દિશા અને અસર
આગાહી સમયગાળા દરમિયાન મોટાભાગે પવન ઉત્તર થી ઉત્તરપૂર્વ દિશામાં ફૂંકાવાની શક્યતા છે, જે ઠંડી હવામાનને વધુ મજબૂત બનાવશે. જોકે, 23 જાન્યુઆરીના રોજ પવનની દિશા પશ્ચિમ અથવા ઉત્તરપશ્ચિમ તરફ વળવાની શક્યતા છે.
પવનની દિશામાં આ ફેરફાર તાપમાનમાં તાત્કાલિક ફેરફાર લાવી શકે છે અને ઝાકળ તથા ભેજની સ્થિતિને પણ અસર કરી શકે છે.
ખેતી પર સંભાવિત અસર
આવતી ઠંડી અને ઉત્તર ભારતમાં થતી હિમવર્ષાની અસર ખેતી પર પણ પડી શકે છે. ગુજરાતમાં રવિ પાકો માટે સામાન્ય ઠંડી લાભદાયક હોય છે, પરંતુ અતિશય ઠંડી અથવા ઝાકળના કારણે કેટલાક પાકોમાં નુકસાન થવાની શક્યતા રહે છે.
ખેડૂતોને સલાહ આપવામાં આવે છે કે તેઓ પાકને ઠંડીથી બચાવવા યોગ્ય પગલાં ભરે, જેમ કે રાત્રે હળવો સિંચાઈ, પાક પર આવરણ અથવા ધુમાડો કરવો.
સારાંશરૂપે, 20 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન ઉત્તર ભારત અને ગુજરાત બંને માટે હવામાનની દ્રષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો છે. ઉત્તર ભારતમાં શક્તિશાળી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સના કારણે ભારે હિમવર્ષા અને વરસાદની શક્યતા છે, જ્યારે ગુજરાતમાં 24 થી 27 જાન્યુઆરી દરમિયાન ઠંડીનો વધુ એક તીવ્ર રાઉન્ડ અનુભવાઈ શકે છે.
લોકોએ હવામાન આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને પોતાની દૈનિક પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવું જોઈએ અને જરૂરી સાવચેતી રાખવી જોઈએ. ખાસ કરીને મુસાફરી, ખેતી અને આરોગ્ય સંબંધિત બાબતોમાં સતર્ક રહેવું આવશ્યક છે.
ગુજરાત વેધરના નવીનતમ બ્લોગ લેખો. હવામાન નિષ્ણાંત અશોકભાઈ એમ. પટેલ દ્વારા પ્રકાશિત.