Gujarat winter forecast (ગુજરાત શિયાળાની આગાહી): ગુજરાતમાં દર વર્ષે ડિસેમ્બર મહિનાના અંતિમ દિવસોમાં કડકડતી ઠંડી અનુભવાતી હોય છે. સામાન્ય રીતે 25 ડિસેમ્બર બાદ રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં ઠંડીનું જોર વધતું જાય છે અને ઘણી જગ્યાએ લઘુત્તમ તાપમાન સિંગલ ડિજિટમાં પહોંચતું જોવા મળે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત, કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રના કેટલાક ભાગોમાં રાત્રિના સમયે ઠંડી વધુ તીવ્ર બની જાય છે.
પરંતુ આ વર્ષે હવામાનની પરિસ્થિતિ થોડી અલગ જોવા મળી રહી છે. હવામાન વિશ્લેષક અને જાણીતા વેધર એનાલિસ્ટ અશોકભાઇ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, 2025ના વર્ષે સુધી ગુજરાતમાં કડકડતી ઠંડી પડવાની શક્યતા નથી. હાલ જે ઠંડીનું પ્રમાણ જોવા મળી રહ્યું છે તેનાથી માત્ર એકથી ત્રણ ડિગ્રી સેલ્સિયસનો સામાન્ય ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, પરંતુ તાપમાન નોર્મલથી ઘણું નીચે જશે તેવી સંભાવના દેખાતી નથી.
ગુજરાતમાં હાલની હવામાન સ્થિતિ
અશોકભાઇ પટેલ જણાવે છે કે હાલમાં સૌરાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને કચ્છના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન નોર્મલ કરતાં ઉંચું નોંધાઈ રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે આ સમયગાળામાં જે તાપમાન હોવું જોઈએ તેની સરખામણીએ હાલનો પારો થોડો વધારે છે. આ પરિસ્થિતિ પાછળ અનેક હવામાન સંબંધિત પરિબળો જવાબદાર છે, જેમાં પવનની દિશા, વાદળછાયા પરિસ્થિતિનો અભાવ અને પશ્ચિમી વિક્ષોભોની અસર ન હોવી મુખ્ય કારણો છે.
31 ડિસેમ્બર સુધીના આગાહી સમયગાળા દરમિયાન લઘુત્તમ તાપમાનમાં આશરે 1 થી 3 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. આ ઘટાડો તાપમાનને નોર્મલ તરફ લાવશે, પરંતુ અતિશય ઠંડી જેવી પરિસ્થિતિ સર્જાય તેવી શક્યતા અત્યારે નથી.
ગુજરાતમાં તાપમાનની સ્થિતિ
ગઈકાલે સૌરાષ્ટ્ર, ગુજરાત અને કચ્છના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં મહત્તમ તાપમાન નોર્મલ કરતાં બે થી ત્રણ ડિગ્રી સેલ્સિયસ ઉંચું નોંધાયું હતું. ખાસ કરીને રાજકોટમાં મહત્તમ તાપમાન આશરે ચાર ડિગ્રી નોર્મલથી વધુ રહ્યું હતું, જે દર્શાવે છે કે દિવસ દરમિયાન ગરમીનું પ્રમાણ હજુ પણ નોંધપાત્ર છે.
આ પરિસ્થિતિ ખેડૂતો માટે કેટલીક રીતે લાભદાયક પણ બની શકે છે, કારણ કે વધુ પડતી ઠંડી ન પડવાથી કેટલાક પાકોને નુકસાન થતું અટકે છે. જો કે, શિયાળુ પાકો માટે જરૂરી ઠંડીનો અભાવ રહે તો તેના વિકાસ પર અસર પડી શકે છે.
ગુજરાત આજનું તાપમાન
આજે સવારે રાજ્યના વિવિધ શહેરોમાં નોંધાયેલા લઘુત્તમ તાપમાનના આંકડા નીચે મુજબ છે:
- અમદાવાદ: 15.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 2.6 ડિગ્રી ઉંચું)
- વડોદરા: 14.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.8 ડિગ્રી ઉંચું)
- ભુજ: 14.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 2.1 ડિગ્રી ઉંચું)
- રાજકોટ: 14.1 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.5 ડિગ્રી ઉંચું)
- ડીસા: 16.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 5.2 ડિગ્રી ઉંચું)
- અમરેલી: 12.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (નોર્મલ કરતાં 0.7 ડિગ્રી નીચું)
આ આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ડીસા એક અપવાદરૂપ સ્થળ રહ્યું છે, જ્યાં લઘુત્તમ તાપમાન નોર્મલ કરતાં ઘણું વધારે નોંધાયું છે. જ્યારે અમરેલીમાં તાપમાન થોડું નોર્મલથી નીચું રહ્યું છે.
24 થી 31 ડિસેમ્બર : અશોકભાઈ પટેલની આગાહી
વેધર એનાલિસ્ટ અશોકભાઇ પટેલે 24 થી 31 ડિસેમ્બર સુધીની આગાહી કરતાં જણાવ્યું છે કે આ સમયગાળા દરમિયાન લઘુત્તમ તાપમાનમાં આશરે 1 થી 3 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો ઘટાડો થવાની શક્યતા છે. આ ઘટાડા સાથે તાપમાન ધીમે ધીમે નોર્મલ તરફ આવશે.
તેમણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે આ વર્ષે વર્ષાંત દરમિયાન અતિશય ઠંડી કે કડકડતી ઠંડી પડવાની શક્યતા નથી. એટલે કે, લોકો જે રીતે સામાન્ય રીતે ડિસેમ્બરના અંતમાં ભારે ઠંડીની અપેક્ષા રાખે છે, તેવી પરિસ્થિતિ સર્જાશે નહીં.
નોર્મલ તાપમાનનો સંદર્ભ
હાલ લઘુત્તમ તાપમાનનો નોર્મલ રેન્જ આ પ્રમાણે માનવામાં આવે છે:
- ગુજરાતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં: 13 થી 13.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
- કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં: 11.5 થી 12.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ
આની સરખામણીએ હાલના તાપમાનના આંકડા જોવામાં આવે તો મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં તાપમાન નોર્મલથી થોડું વધારે છે. મહત્તમ તાપમાન પણ હજી થોડા દિવસો સુધી નોર્મલથી ઉંચું રહેવાની શક્યતા છે અને આગાહી સમયગાળાના અંતિમ ભાગમાં તે નોર્મલ નજીક આવવાની સંભાવના છે.
પવનની દિશા અને ગતિ
આગાહી સમયગાળા દરમિયાન પવન મુખ્યત્વે ઉત્તર અને ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાંથી ફૂંકાશે. મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પવનની ગતિ 7 થી 15 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક વચ્ચે રહેવાની શક્યતા છે.
ઉત્તર અને ઉત્તર-પૂર્વ દિશાનો પવન સામાન્ય રીતે ઠંડી હવામાન લાવે છે, પરંતુ પવનની ગતિ મધ્યમ હોવાથી અતિશય ઠંડીની અસર જોવા નહીં મળે. આ કારણે ઠંડીનો અનુભવ હળવો રહેશે અને દિવસ દરમિયાન સૂર્યપ્રકાશને કારણે તાપમાનમાં થોડો વધારો પણ જોવા મળશે.
હવામાનની ખેડૂતો અને ગ્રામિણ માટે અસર
ગુજરાત એક કૃષિપ્રધાન રાજ્ય છે અને હવામાનની નાની મોટી ફેરફાર પણ ખેતી પર સીધી અસર કરે છે. આ વર્ષે શિયાળાની ઠંડી સામાન્ય કરતાં ઓછી રહેવાની શક્યતા હોવાથી ઘઉં, જીરુ, ધાણા, રાઈ, ચણા જેવા શિયાળુ પાકો પર તેની મિશ્ર અસર પડી શકે છે.
- વધુ ઠંડી ન પડવાથી પાળાનો ખતરો ઓછો રહેશે
- કેટલાક પાકોમાં વૃદ્ધિ માટે જરૂરી ઠંડીનો અભાવ રહી શકે
- સિંચાઈ અને પાક વ્યવસ્થાપનમાં ખેડૂતોને ખાસ ધ્યાન રાખવું પડશે
પશુપાલકો માટે પણ આ સ્થિતિ થોડી રાહતરૂપ છે, કારણ કે પશુઓને અતિશય ઠંડીથી બચાવવા માટે વધારાની વ્યવસ્થા કરવાની જરૂર ઓછી રહેશે.
સારાંશરૂપે કહી શકાય કે, 2025ના વર્ષાંત દરમિયાન ગુજરાતમાં કડકડતી ઠંડી પડવાની શક્યતા નથી. વેધર એનાલીસ્ટ અશોકભાઇ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર, 31 ડિસેમ્બર સુધી લઘુત્તમ તાપમાનમાં માત્ર 1 થી 3 ડિગ્રી સેલ્સિયસનો સામાન્ય ઘટાડો થવાની શક્યતા છે, જે તાપમાનને નોર્મલ તરફ લાવશે. મહત્તમ તાપમાન પણ થોડા દિવસો સુધી નોર્મલથી ઉંચું રહી શકે છે.
ગુજરાત વેધરના નવીનતમ બ્લોગ લેખો. હવામાન નિષ્ણાંત અશોકભાઈ એમ. પટેલ દ્વારા પ્રકાશિત.