Gujarat winter Update (ગુજરાત શિયાળુ અપડેટ): ગુજરાતમાં હવામાનની સ્થિતિ: ગુજરાત રાજ્યમાં વર્ષના અંતિમ દિવસો અને નવા વર્ષના પ્રારંભિક દિવસોમાં હવામાનમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. વેધર એનાલીસ્ટ શ્રી અશોકભાઈ પટેલ દ્વારા આપવામાં આવેલી આગાહી મુજબ, 31 ડિસેમ્બર 2025 અને 1 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં ઝાકળ (Fog / Mist) પડવાની શક્યતા છે. સાથે જ પશ્ચિમ વિક્ષેપ (Western Disturbance)ના પ્રભાવના કારણે નવા વર્ષના પ્રથમ દિવસે અને તેની આસપાસના દિવસોમાં ક્યાંક ક્યાંક છાંટાછુટીના વરસાદની પણ સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ગુજરાત હાલની હવામાન સ્થિતિ
ગુજરાત રાજ્યમાં હાલ લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં થોડું વધુ નોંધાઈ રહ્યું છે. સામાન્ય રીતે આ સમયગાળામાં રાજ્યના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન 11 થી 12.5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ વચ્ચે રહેતું હોય છે. પરંતુ તાજેતરના આંકડાઓ દર્શાવે છે કે અનેક શહેરોમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં 2 થી 4 ડિગ્રી વધુ નોંધાયું છે.
શ્રી અશોકભાઈ પટેલના જણાવ્યા મુજબ, આ વધારાનું કારણ પશ્ચિમ વિક્ષેપની અસર છે, જે ઉત્તર ભારત સાથે સાથે દક્ષિણ રાજસ્થાન સુધી વિસ્તરી રહ્યો છે. આ સિસ્ટમના કારણે હવામાં ભેજનું પ્રમાણ વધે છે, જેના પરિણામે ઝાકળ અને ક્યારેક છાંટાછુટીના વરસાદ જેવી સ્થિતિ સર્જાય છે.
ગુજરાત આજનું તાપમાન
30 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાં નોંધાયેલા લઘુત્તમ તાપમાન નીચે મુજબ રહ્યા:
- અમદાવાદ: 14.8 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 2.6 ડિગ્રી વધુ)
- વડોદરા: 15.0 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 2.0 ડિગ્રી વધુ)
- ભુજ: 15.7 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 4.6 ડિગ્રી વધુ)
- રાજકોટ: 14.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 1.7 ડિગ્રી વધુ)
- ડીસા: 13.6 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 3.3 ડિગ્રી વધુ)
- અમરેલી: 13.2 ડિગ્રી સેલ્સિયસ (સામાન્ય કરતાં 1.8 ડિગ્રી વધુ)
ખાસ કરીને કચ્છના ભુજમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતાં લગભગ 4.6 ડિગ્રી વધુ નોંધાયું, જે નોંધપાત્ર ગણાય છે. આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે હાલમાં ઠંડીની તીવ્રતા ઘટેલી છે, પરંતુ આગામી દિવસોમાં તેમાં ફરીથી વધઘટ થવાની શક્યતા છે.
31 ડિસેમ્બર અને 1 જાન્યુઆરી 2026: ઝાકળની શક્યતા
વેધર એનાલીસ્ટ શ્રી અશોકભાઈ પટેલના અનુમાન મુજબ, 31 ડિસેમ્બર 2025 અને 1 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ સૌરાષ્ટ્ર, મધ્ય ગુજરાત, ઉત્તર ગુજરાત અને કચ્છના ઘણા વિસ્તારોમાં ઝાકળ પડવાની શક્યતા છે.
ઝાકળ સામાન્ય રીતે ત્યારે સર્જાય છે જ્યારે રાત્રિના સમયે તાપમાન ઘટે છે અને હવામાં ભેજનું પ્રમાણ વધારે હોય છે. આ સમયગાળામાં પશ્ચિમ વિક્ષેપના કારણે હવામાં ભેજ વધશે, જેના પરિણામે વહેલી સવારના સમયે દૃશ્યતા ઘટી શકે છે.
ઝાકળની સંભાવિત અસર
- હાઈવે અને શહેરોમાં વાહન ચલાવતાં સમયે દૃશ્યતા ઘટી શકે છે
- વહેલી સવારની ફ્લાઈટ અને ટ્રેન સેવાઓ પર અસર થઈ શકે છે
- ખેડૂતો માટે પાક પર ભેજનો પ્રભાવ પડી શકે છે, જે ખાસ કરીને શાકભાજી અને ઘઉંના પાક માટે મહત્વનો છે
ગુજરાતમાં છાંટાછુટીના વરસાદની શક્યતા
શ્રી અશોકભાઈ પટેલે જણાવ્યું છે કે પશ્ચિમ વિક્ષેપ ઉત્તર ભારતને અસર કરશે, જેના કારણે મેદાની વિસ્તારોમાં વરસાદ અને પહાડી વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા થવાની શક્યતા છે. આ પશ્ચિમ વિક્ષેપ દક્ષિણ રાજસ્થાન સુધી વિસ્તરતા હોવાથી તેની આંશિક અસર ગુજરાત પર પણ પડી શકે છે.
આ અસરના પરિણામે 1 જાન્યુઆરી 2026ની આસપાસ ગુજરાત રાજ્યમાં ક્યાંક ક્યાંક છાંટાછુટીના વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. આ વરસાદ વ્યાપક નહીં હોય, પરંતુ કેટલાક વિસ્તારોમાં હલકી છાંટા પડી શકે છે.
અશોકભાઈ પટેલની આગાહી : 31 ડિસેમ્બર 6 જાન્યુઆરી
વેધર એનાલીસ્ટ અશોકભાઈ પટેલની આગાહી મુજબ, આ સમગ્ર આગાહી સમયગાળા દરમિયાન લઘુત્તમ તાપમાનમાં સતત વધઘટ થતી રહેશે. કેટલીક રાતો એવી રહેશે જ્યારે તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહેશે, કેટલીક રાતો સામાન્ય રહેશે અને કેટલાક દિવસોમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં થોડું ઓછું પણ રહી શકે છે.
સામાન્ય લઘુત્તમ તાપમાનનું પરિસર
- ગુજરાતના મોટા ભાગના વિસ્તારોમાં: 12 ડિગ્રી થી 12.5 ડિગ્રી
- કચ્છ અને ઉત્તર ગુજરાતમાં: 11 ડિગ્રી થી 11.5 ડિગ્રી
આ પરિસર મુજબ, જો પશ્ચિમ વિક્ષેપની અસર ઘટશે તો જાન્યુઆરીના પ્રથમ સપ્તાહના અંત સુધીમાં ઠંડીમાં થોડી તીવ્રતા આવી શકે છે.
પવનની દિશા અને ઝડપ
પવન પણ હવામાનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. શ્રી અશોકભાઈ પટેલના જણાવ્યા અનુસાર:
- 31 ડિસેમ્બર અને 1 જાન્યુઆરી 2026: પશ્ચિમ વિક્ષેપના કારણે પશ્ચિમ દિશાના પવન ફૂંકાશે
- આગાહી સમયગાળાના બાકીના દિવસોમાં: પવન ઉત્તર દિશાથી ફૂંકાવાની શક્યતા છે
- પવનની ઝડપ: મોટાભાગના વિસ્તારોમાં 7 થી 15 કિમી પ્રતિ કલાક
ઉત્તર દિશાના પવન સામાન્ય રીતે ઠંડીને વધારતા હોય છે, તેથી જાન્યુઆરીના પ્રથમ સપ્તાહના મધ્ય ભાગમાં ઠંડીની તીવ્રતા ફરીથી અનુભવાય તેવી શક્યતા છે.
પશ્ચિમ વિક્ષેપ (Western Disturbance) શું છે અને તેની અસર
પશ્ચિમ વિક્ષેપ એક હવામાન પ્રણાલી છે, જે સામાન્ય રીતે મધ્ય એશિયા અને ભૂમધ્ય સમુદ્રના વિસ્તારમાંથી શરૂ થઈને ઉત્તર ભારત તરફ આગળ વધે છે. શિયાળામાં આ સિસ્ટમ ઉત્તર ભારત માટે વરસાદ અને હિમવર્ષાનું મુખ્ય કારણ બને છે.
પશ્ચિમ વિક્ષેપની અસર
- ઉત્તર ભારતના મેદાની વિસ્તારોમાં વરસાદ
- હિમાલયના પહાડી વિસ્તારોમાં હિમવર્ષા
- દક્ષિણ રાજસ્થાન અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ભેજ વધે છે
- ગુજરાતમાં ઝાકળ અને હલકા વરસાદની શક્યતા
હાલમાં જે પશ્ચિમ વિક્ષેપ સક્રિય છે, તેની અસરના કારણે ગુજરાતમાં તાપમાન સામાન્ય કરતાં વધુ રહ્યું છે અને ઝાકળની સ્થિતિ સર્જાઈ છે.
ખેડૂતો માટે ખાસ સૂચનો
આ હવામાન પરિસ્થિતિ ખેડૂતો માટે ખાસ મહત્વની છે. ઝાકળ અને હલકા વરસાદના કારણે પાક પર સકારાત્મક તેમજ નકારાત્મક બંને પ્રકારની અસર થઈ શકે છે.
- ઘઉં, જીરૂ, રાયડો જેવા રવિ પાક માટે હલકો ભેજ લાભદાયક બની શકે છે
- પરંતુ વધુ ઝાકળના કારણે ફૂગજન્ય રોગોની શક્યતા વધે છે
- વહેલી સવારમાં સિંચાઈ ટાળવી
- પાકની નિયમિત દેખરેખ રાખવી
ગુજરાતમાં વર્ષના અંતિમ દિવસો અને નવા વર્ષના પ્રારંભિક દિવસોમાં હવામાન સ્થિર નહીં રહે. 31 ડિસેમ્બર 2025 અને 1 જાન્યુઆરી 2026ના રોજ ઝાકળની શક્યતા છે, જ્યારે 1 જાન્યુઆરીની આસપાસ ક્યાંક ક્યાંક છાંટાછુટીના વરસાદની સંભાવના પણ વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. 6 જાન્યુઆરી 2026 સુધી તાપમાનમાં વધઘટ ચાલુ રહેશે અને ઉત્તર દિશાના પવન ફરીથી ઠંડીની તીવ્રતા વધારી શકે છે.
વેધર એનાલીસ્ટ શ્રી અશોકભાઈ પટેલની આ આગાહી મુજબ, આગામી દિવસોમાં હવામાન પર સતત નજર રાખવી અને જરૂરી સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
ગુજરાત વેધરના નવીનતમ બ્લોગ લેખો. હવામાન નિષ્ણાંત અશોકભાઈ એમ. પટેલ દ્વારા પ્રકાશિત.